Kolhorn en Schagen
Afstand: 10 km. Overdragen 4 keer.
Geen kanoverhuur in dit gebied.
Over Kolhorn:
Een van de mooiste Zuiderzeestadjes is niet te vinden aan het tegenwoordige IJsselmeer, maar aan de rand van de polder Wieringermeer: Kolhorn. Het is ontstaan doordat hier de van zee aangevoerde goederen werden overgeslagen om naar Schagen verder getransporteerd te worden. Welvaart is hier in het verleden niet geweest. De huisjes waren klein en de smalle straatjes zijn nooit verbreed. Hier ontleent Kolhorn nu zijn bijzondere karakter aan. Heel speciaal zijn de zogenaamde overtuinen. Direct langs de huisjes loopt de weg, en de bijbehorende tuin is aan de overkant, tussen de weg en het water in. Hier hadden de bewoners vroeger hun bedrijf en opslag van turf, teer en gerookte vis. Tegenwoordig zijn het echte tuinen. Alleen het kanoverhuurbedrijf heeft hier nog bedrijfsvoering. Ook bijzonder voor Kolhorn zijn de zwartgeteerde schuren langs de dijk, die vroeger voor opslag werden gebruikt. In de tijd van de Verenigde Oostindische Compagnie leefden de Kolhorners van het overnemen van vracht van schepen, die te veel diepgang hadden om de ondiepten richting het Marsdiep te kunnen passeren. Toen het Noordhollands Kanaal werd aangelegd, verviel dit werk. Toen de Groetpolder en Waardpolder bij Kolhorn werden drooggelegd bleek de grond te zilt voor landbouw. Men kon hier alleen meekrap verbouwen, waar verfstof van werd gemaakt. Korte tijd later kon de verfstof ook kunstmatig gemaakt worden en verviel ook deze inkomstenbron. Van 1900 tot 1930 leefde men van de vangst van ansjovis. Toen de Wieringermeer werd drooggelegd verviel de verbinding met zee. De oude huisjes zijn nu mooi gerestaureerd, en de horeca bloeit vooral dankzij de passantenhaven waar in de zomer veel pleziervaartuigen komen. Heel gezellig is ook de jaarlijkse nachtmarkt.
Startpunt bij Kolhorn:
Kolhorn is te bereiken via de N248, tussen Schagen en Middenmeer. Er is een kanoroute van ongeveer 10 km. Je kunt deze beginnen in het dorp bij kanoverhuur Kayaktion. Hier kun je echter niet met de auto bij het water komen. Een andere instapmogelijkheid is net ten zuiden van het centrum. Volg de weg om de dorpskern heen en als je bij het water komt zijn er een aantal parkeerhavens. Vlakbij is een kanosteiger waar je te water kunt. In de zomer kunnen de parkeerplaatsen bezet zijn. Daarom heb ik gekozen voor een startpunt buiten het dorp. Tussen Schagen en Kolhorn neem je de afslag Barsingerhorn. Net over de brug is rechts een goede instapmogelijkheid aan de Mieldijk. Hier is altijd ruimte om de auto neer te zetten.
Route:
Vaar in de richting Kolhorn. Bij de volgende brug is een gemarkeerde plaats waar de kano overgedragen kan worden. Je komt vervolgens langs een klein natuurgebiedje. Aan de linkerkant zie je een nieuw gemaal. Hier kun je ook rechtsaf, maar dan kom je niet door Kolhorn. Rechtuit kom je door een mooie gracht in het dorp Kolhorn. Na de bocht naar rechts is er (bij het derde huis) een klein parkje aan de linkerkant met een kanosteiger voor openbaar gebruik. Als je richting Middenmeer wilt moet je hier de kano uit het water nemen en het door het hekje linksaf de steeg in nemen. Aan het eind van de steeg "Keern" ga je de dijk op en een klein stukje naar rechts is een openbare kanosteiger. Het is niet speciaal aangegeven en de hekjes maken het dragen van de kano niet zo gemakkelijk. Hiervandaan vaar je naar het oosten. Voor deze kano-route blijf je de gracht volgen. Rechts is een kanosteiger gemarkeerd met een geel bord TKBN. Hier is de kano-verhuur. Even verderop is een zijvaart linksaf, maar je moet hier rechtuit. Als je linksaf gaat kom je bij de overblijfselen van een sluis. Deze is opgevuld met aarde zodat je de kano moet overdragen. Als je dit doet kun je na 1 km bij het brede kanaal rechtsaf richting Winkel varen. De tweede zijvaart linksaf gaat een heel eind de polder in, maar gaat uiteindelijk nergens naartoe. Hier rechtuit kom je langs het dorp Barsingerhorn en moet je onder vele niet al te hoge bruggen door. Een brug is echt te laag. Hier moet je even uitstappen en de kano er onderdoor trekken. Aan het eind van het dorp rechtsaf. Hier is een aanlegplaats bij een gerestaureerde tramhalte. Vroeger reed hier de tram in noordelijke richting naar de bootverbinding naar het toenmalige eiland Wieringen en in oostelijke richting naar Medemblik. Voorbij het station ga je rechtsaf. Een stukje verder kom je bij een brug waar je niet onderdoor kunt. Er zijn kanosteigers waar je de kano goed kunt overdragen. Aan het eind van de vaart kom je bij de dijk waar weer een gemarkeerde overdraagplaats is. Via het kanaal achter de dijk ga je rechtsaf. Hier zie je in de verte de brug waar de route begon.
Mapmyride: http://www.mapmyride.com/route/netherlands/kolhorn/99604760
GPS: Lat. 52.794259, Lon 4.853100
Kolhorn.
Barsingerhorn.
Vroeger was er een tramlijn tussen Schagen en Medemblik. Ter herinnering is het voormalige station "Heerenweg" te Barsingerhorn herbouwd.
Barsingerhorn - Dirkshorn (9.5 km)
Van de ronde langs Kolhorn kun je via Schagen naar het rondje Waarland varen. Je moet dan maar liefst 6 keer overdragen, maar overal zijn goede kanosteigers. Vanaf Barsingerhorn vaar je naar het westen en bij gemaal De Snevert moet je overdragen. Vervolg de route richting Schagen. Ga bij de T-kruising linksaf en even verder rechtsaf onder de hoofdweg door. Even verder ga je bij de T-kruising een klein stukje naar links en draag dan bij het steigertje aan de rechterkant over. Volg de bocht en na een spoorbrug ga je bij de T-kruising linksaf. Naar rechts ga je richting het centrum. In het begin zijn er wat bomen maar verderop vaar je alleen maar langs de achterkant van gebouwen en ver voor het centrum van Schagen loopt het op een onbestemde plek dood. Linksaf vaar je langs een nieuwe wijk en je gaat rechtsaf langs de buitenkant van de bebouwing van Schagen. Bij de hoofdweg N245 ga je linksaf. Vervolgens kom je bij een dijk waar je moet overdragen. Hier is een hek met schrikdraad, maar met een geïsoleerd handvat is deze eenvoudig open te maken. Even verder naar het zuiden kom je bij het buurtschap Tolke. Hier achter was in de middeleeuwen een meer en bij Tolke was een overhaal waar tol geheven werd. Daar is de naam Tolke vandaan gekomen. Via de Schagertrekvaart konden de schepen van Alkmaar naar Schagen varen. De trekvaart is nu doorsneden door de N245. Na een heel kort stukje moet je nog eens overdragen en dan ga je rechtsaf. Volg de vaart. Je moet nog een keer linksaf en een keer rechtsaf onder een duiker door, maar dat wijst voor zich. Even voor een gemaal is aan de rechterkant een kanosteiger waar je kunt overdragen naar de vaart die om Waarland loopt. Vanaf hier kun je rechtsaf naar Dirkshorn.
Schagen gezien vanaf gemaal De Snevert
Tolke
Rondje Schagen 12,4 km en met maar liefst 9 overdraagpunten.
Starpunt aan het Kanaal Schagen-Kolhorn. Volg de N248. Ongeveer 100 meter ten oosten van de rotonde waar de N245 (Alkmaar-Schagen) op de N28 uit komt is een kleine parkeerplaats achter de bomen. Er is een lage oever met graskant waar je kunt instappen. Langs de hele route zijn bij de overdraagpunten goede kanosteigers.
In westelijke richting passeer je de haven van Schagen. Aan het begin van de vaart naar de jachthaven is een grote laad/losplaats van grind en zand. Even verder kun je links overdragen. Je vaart een klein stukje langs de Westfriese Dijk waarna je links moet overdragen over een fietspad. Na wederom een kleine afstand moet je weer overdragen bij een weg. Vervolgens vaar je een stukje rechtuit en bij de volgende brug is een schot in het water zodat je wee moet overdragen. Je vaart verder door de wijk Waldervaart en na nog eens overdragen vaar je Schagen uit. Vaart rechtuit over de hoofdvaart tot je scherp linksaf kunt. Je vaart onder een houten voetgangersbrug door en vervolgens door een lange duiker onder de N245. Aan de andere kant ga je linksaf en volgt de vaart om de wijk Muggenburg. Vervolgens ga je linksaf onder de spoorbrug door. aan het eind van de vaart is een bocht naar rechts en vervolgens links een steigertje waar je kunt overdragen. Vaar een klein stukje naar links en vervolgens rechtsaf door het bedrijventerrein. Onder de provinciale weg door ga je linksaf. Vooorbij de tweede bocht naar links kun je rechtsaf. Vaar deze vaart uit tot aan het gemaal De Snuivert. Rechts hiervan kun je overdragen. Vaar een stukje naar links, vervolgens rechtsaf en na korte afstand linksaf. Je komt bij een lage brug waar je weer moet overdragen. Dan vaar je het laatste stuk naar de dijk af. Vervolgens overdragen over de dijk, en dan linksaf terug naar het startpunt.
De Josenfjord, een voormalig Noors schip uit 1886 ligt in de haven van Schagen. Op de website van de Noorse Wikipedia staat een foto uit 1975 toen het schip nog in bedrijf was.