Het Spreewald

Naar aanleiding van mijn kano-vakantie in het Spreewald in mei 1999 heb ik deze site gemaakt.

Waar is het Spreewald

Het Spreewald ligt in het voormalige Oost Duitsland zo'n 70 kilometer ten zuiden van Berlijn. Het gebied is ongeveer 12 bij 40 kilometer groot en bestaat voornamelijk uit bossen. Het riviertje de Spree waaiert uit in verschillende kleinere stromen, maar aan het eind komen deze stromen weer bij elkaar. Tussen de rivierarmen zijn verschillende kleinere stroompjes en  gegraven kanaaltjes. Het water-nivo wordt onder controle gehouden door een heel aantal kleine stuwen. Bij de meeste van deze stuwen zijn sluizen voor kleine boten. Deze moeten door de passanten zelf bediend worden. Bij dorpjes zijn er soms kinderen bij de sluis die het leuk vinden om de sluis voor je te bedienen (en dan op een fooi hopen) . Er zijn bij de sluizen ook kanosteigers, zodat overdragen ook mogelijk is. De belangrijkste plaats van waaruit je het Spreewald in kunt is  Lübbenau. Andere plaatsen zijn Lübben in het westen, Burg in het oosten en Leipe en Lehde in het bosgebied. Veel van de bewoners stammen af van de Sorben, een Slavisch volk dat in de 9de eeuw het gebied binnentrok. Ze hebben hun eigen taal. De namen  van plaatsen en waterwegen vaak in twee talen aangegeven. Er is ook een radiostation waar soms het Sorbs te horen is. Als je van kanovaren en van bossen houdt, dan is het Spreewald een aanrader.

Hoe er te komen

Vanuit mijn woonplaats Den Helder was het 790 kilometer. Ik nam mijn kano mee op het dak van de auto. Hierdoor reed ik niet sneller dan 90 tot 100 km/u. en ik deed er 10 uur over. De route ging via Groningen, Bremen, Hannover en Berlijn. Gelukkig was de weg tussen Hannover en Berlijn de laatste jaren een heel stuk beter geworden. Vanaf Berlijn naar het zuiden toe is de weg nog steeds in erg slechte staat. Als je in het Spreewald met een huurkano genoegen wilt nemen, kun je natuurlijk een stuk sneller rijden. Lübbenau is ook per trein bereikbaar. Er gaat vanaf Berlijn (Bahnhof Ost) twee keer per uur een trein naar Lübbenau en deze treinreis duurt precies een uur.

Aan het water kamperen

Er is een grote camping aan het water:  "Am SchloBpark".  Omdat deze camping erg populair is, is het aan te bevelen vooraf te reserveren. De beheerder heet Gerd Rähm, telefoon/fax 03542-3533 (privé en in de winter 035456-5158). Het is handig als je wat Duits spreekt, want buitenlanders komen hier niet veel.  De camping ligt net buiten Lübbenau (Altstadt) achter een park dat bij een slot hoort. Neem vanaf de snelweg afslag nummer 9 naar Lübbenau. Rij langs het station, en vanaf hier wijzen bordjes de weg.

Als alternatief kun je ook aan het water kamperen op een veldje achter het pension van de familie Nopper aan Bergstraße 11 (telefoon 03542-2661). Vanaf de snelweg neem je ook afslag nummer 9 naar Lübbenau (Altstadt). Voorbij de spoorwegovergang linksaf de Karl Marx Straße in. Hier is het een zijstraatje linksaf.

De omgeving verkennen

Het mooiste is natuurlijk om met een eigen kajak  het gebied te verkennen. Er zijn echter talloze kajak-verhuurbedrijven. Ze hebben verschillende soorten kano's en ook Canadezen heb ik wel gezien. Deze kajaks zijn zoals meestal bij verhuur stevig, stabiel en niet zo snel. Let wel op of je een goede peddel krijgt. Ik heb wel mensen zien worstelen met peddeltjes die meer op speelgoedjes leken. Het is erg handig om een goede waterkaart te kopen. Bij de camping kocht ik een kaart met een schaal van 1 op 50.000. Deze bleek erg goed. Alleen in het uiterste noordoosten klopte het af en toe niet helemaal. Bij kruispunten van waterwegen staan bordjes aan de bomen met de naam van de stroom of kanaal. Als je dan nog twijfelt of je links of rechstaf moet, let dan op welke kant het water op stroomt. Er zijn ook enkele wandelroutes uitgezet. Op enkele plaatsen zijn fietsen te huur. Erg populair (vooral bij ouderen) zijn boottochtjes met de traditionele boten, de kahnen. Dit zijn houten boten met platte bodem die met een lange stok worden voortbewogen, net als in Giethoorn de punters.  Als je Duits verstaat, kan zo'n rondvaart per kahn interessant zijn.

Een dagje Berlijn

Als je even genoeg hebt van het varen, dan is een dagje Berlijn een leuke afwisseling. Het station is op een kwartier lopen afstand van de camping. De trein brengt je in precies een uur in het centrum van Berlijn. Bij aankoop van een treinkaartje kun je een dagkaart voor de S-bahn en U-bahn met korting krijgen. Een vriendelijke dame aan het loket wees mij spontaan op deze mogelijkheid. Je kunt natuurlijk ook per auto naar Berlijn gaan, maar persoonlijk trok mij dit niet zo. Een tussenoplossing is de auto nemen tot  Königs-Wusterhausen, een voorstad van Berlijn, en van hier de S-bahn nemen. 

Stroomafwaarts

Ik weet niet of je vanuit het Spreewald nog verder stroomopwaarts kunt varen. Over de Hauptspree kwam ik in Burg niet verder omdat hier een grote stuw is zonder overdraagplaats. Het is wel mogelijk stroomafwaarts te gaan. Ik volgde de rivier (per auto) naar het noorden en kwam langs verschillende mooie plekjes met meren. Ook waren er verschillende campings. Een mooi beginpunt voor een tocht over de Schwielochsee is in het zuidelijkste punt in het dorp Goyatz-Guhlen. Verder naar het noorden kon ik bij Beeskow de verleiding niet weerstaan even een stukje te gaan varen. Net over de brug is in zuidelijke richting een park langs het water. Hier is parkeergelegenheid en een klein weggetje (verboden inrit, maar 'Anlieger Frei') leidt naar het water. Even verderop is het clubhuis van een kanovereniging.

De Spree bij Beeskow

Het moet mogelijk zijn om de Spree stroomafwaarts tot in Berlijn te volgen. Alleen in het centrum van de stad tussen de sluizen bij de Jannowitzbrücke en 'Haus der Kulturen der Welt' is ongemotoriseerd vaarverkeer verboden. Bij Spandau komt de Spree uit in de Havel. Op het ogenblik is het niet mogelijk rechtsaf richting de Tegeler See te varen omdat er nieuwe sluizen gebouwd worden.